Πάουλα (Paula) - Isabel Allende

Πιο κοντά στην αποσπασματική ιδιωτικότητα του ημερολογίου και στην προφορική αφήγηση παρ’ όσο στις ελεγχόμενες δομές του μυθιστορήματος, καρπός μιας τρομερής προσωπικής εμπειρίας, του θανάτου της κόρης της, η Πάουλα είναι ίσως το πιο πονεμένο και άμεσο βιβλίο της Ιζαμπέλ Αλλιέντε. Εδώ η συγγραφέας δεν επινοεί τίποτε. Στο χρονικό της αρρώστιας, του κώματος και του θανάτου της κόρης της -μιας ευτυχισμένης εικοσιοχτάχρονης κοπέλας ερωτευμένης με τον σύζυγό της και τη δουλειά της- η Αλλιέντε ενσωματώνει τον οικογενειακό θρύλο τον οποίο εξιστορούσε σε συνέχειες στην Πάουλα κατά τη διάρκεια του μακρότατου διαστήματος όπου αυτή βρισκόταν σε κώμα.
Η Πάουλα πέθανε στις 6 Δεκεμβρίου του 1992 και το βιβλίο εκδόθηκε το 1994, γράφτηκε δηλαδή την επαύριο, αν όχι κατά τη διάρκεια της θλιβερής περιπέτειας. Η λογοτεχνία ως θεραπεία λοιπόν ή ως εξορκισμός, μερική και πρόσκαιρη παρηγορία για μια τραγωδία διαφορετικά αβάσταχτη. Και είναι απόλυτα γνήσιο το πάθος που εκλύεται από αυτές τις σελίδες, τις τόσο ιδιωτικές και μαζί οικουμενικές, ένα πάθος που αφορά και συγκινεί όλους μας, όπως αποδεικνύουν τα αναρίθμητα γράμματα που έφτασαν στην Αλλιέντε από όλον τον κόσμο μετά τη δημοσίευση του μυθιστορήματος (και που η συγγραφέας δημοσίευσε αργότερα, το 1997, μια επιλογή τους με τον τίτλο Πάουλα. Γράμματα από τον κόσμο). Αλλά είναι επίσης μια γενναία άσκηση εξιδανίκευσης που επαναβεβαιώνει την ηθική αξία της λογοτεχνικής γραφής κατέναντι στο μερίδιο κακοτυχίας που έχει ο καθένας μας.

Closer to the fragmentary privacy of the diary and the oral narrative than to the controlled structures of the novel, the fruit of a terrible personal experience, the death of her daughter, Paula is perhaps Isabel Allende's most painful and direct book. Here the author invents nothing. In the chronicle of the illness, coma and death of her daughter - a happy twenty-eight-year-old girl in love with her husband and her work - Allende incorporates the family legend that she had been telling Paula in series during the long period when she was in a coma.
Paula died on December 6, 1992 and the book was published in 1994, that is, it was written the day after, if not during the sad adventure. Literature as therapy or exorcism, a partial and temporary consolation for an otherwise unbearable tragedy. And the passion that emanates from these pages, so private and yet so universal, is absolutely genuine, a passion that concerns and moves us all, as demonstrated by the countless letters that reached Allende from all over the world after the publication of the novel (and of which the author later published, in 1997, a selection under the title Paula. Letters from the World). But it is also a brave exercise in idealization that reaffirms the moral value of literary writing in the face of the share of misfortune that each of us has.