Ούτε το όνομά μου (Not Even My Name) - Thea Halo

"Η οικογένειά μας ήταν: η μητέρα μου, ο πατέρας μου, οι πέντε αδελφές και τα τέσσερα αδέλφια μου, ένας θείος, μια θεία Αρμένισσα -μάλλον και αυτή κουβαλούσε τη δική της ιστορία- και η κόρη τους που παντρεύτηκε και μετακόμισε μακριά πολύ μικρή. Μετά από εμάς τίποτα. Ζούσαμε στην Νέα Υόρκη, στην Ουέστ Εκατοστή Δεύτερη Οδό, αλλά τότε ήταν πολύ διαφορετικά από ό,τι είναι σήμερα. Στη δεκαετία του '40 και του '50, ο δρόμος έμοιαζε με σκηνικό από το Ουέστ Σάιντ Στόρι. Εμείς ζούσαμε σε ένα διαμέρισμα πέντε δωματίων που ήταν χτισμένα σαν τα βαγόνια ενός τρένου - κάθε δωμάτιο επικοινωνούσε με το επόμενο. [...] Μεγαλώσαμε ανάμεσα σε Ιρλανδούς κυρίως, αν και υπήρχαν και άλλες φυλές και εθνικότητες στις γύρω γειτονιές και στα σχολεία μας. Η καταγωγή μας, όμως, ήταν ένα μυστήριο για εμάς τα παιδιά. Είχαμε έρθει από δύο χαμένους πολιτισμούς. Και οι δύο γονείς μου ήταν από την Τουρκία και οι λαοί τους είχαν ζήσει εκεί για χιλιάδες χρόνια, αλλά δεν ήταν Τούρκοι. Κανένας δε γνώριζε, ούτε καν είχε ακούσει για το λαό της μητέρας μου -τους Έλληνες Πόντιους της Μικράς Ασίας. Όσο για το λαό του πατέρα μου, τους Ασσύριους, γι' αυτούς πίστευαν ότι είχαν ζήσει μόνο στους αρχαίους χρόνους και δεν υπήρχαν πια. Ως παιδί, δεν ανέφερα ποτέ την καταγωγή της μητέρας μου, ενώ τις λίγες φορές που επιχείρησα να απαντήσω στις ερωτήσεις για την καταγωγή του πατέρα μου, με διόρθωναν με μεγάλη επισημότητα. «Όχι, γλυκιά μου. Εννοείς ότι είσαι Σύρια. Οι Ασσύριοι είναι αρχαίος λαός. Δεν υπάρχουν πια». Ακόμα και οι δάσκαλοί μου αυτό μου έλεγαν". [. . .] Η Thea Halo αφηγείται την αλησμόνητη ιστορία της μητέρας της, Σάνο. Στην ηλικία των 10 μόλις ετών η Σάνο επιβίωσε από την πορεία θανάτου που αφάνισε την οικογένειά της. Εβδομήντα χρόνια μετά τον εκπατρισμό της η Σάνο και η κόρη της Thea επιστρέφουν στην Τουρκία σε μια προσπάθεια αναζήτησης του χωριού και του πατρικού της. Στο βιβλίο, η Σάνο, μια ελληνίδα Πόντια που γεννήθηκε σε ένα μικρό χωριό κοντά στη Μαύρη Θάλασσα, αναπολεί την παραδοσιακή αγροτική ζωή της στα βουνά του Πόντου. Πόντος 1919. Η φοβερή συνειδητοποίηση ότι κάτι δεν πήγαινε καλά έφτασε σιγά -σιγά στο χωριό της Σάνο. Άγνωστοι άρχισαν να περιφέρονται και να διανυκτερεύουν στα χωράφια και στα δάση της περιοχής. Παραμόνευαν από απόσταση σαν αρπακτικά. Τούρκοι στρατιώτες έκαναν επιδρομές και οδηγούσαν τους άντρες στα άθλια στρατόπεδα εργασίας. Οι περισσότεροι πέθαιναν από τις κακουχίες και την πείνα. Αργότερα, την άνοιξη του 1920, οι Τούρκοι στρατιώτες ξαναγύρισαν και διέταξαν τους κατοίκους να υπακούσουν τις εντολές του Στρατηγού Κεμάλ Ατατούρκ: «Πρέπει να φύγετε απ' αυτόν τον τόπο. Μαζί σας θα πάρετε ό,τι μπορείτε να σηκώσετε...». Στις πορείες θανάτου που ακολούθησαν, τα θύματα πέθαιναν εκεί όπου έπεφταν, με τα αρπακτικά να παραμονεύουν. Έτσι έφτασε στο τέλος της η τρισχιλιόχρονη ιστορία του ποντιακού ελληνισμού στην Τουρκία. Έχοντας χάσει ό,τι αγαπούσε στη ζωή της, ακόμη και το όνομά της, η Σάνο δόθηκε με προξενιό σ' έναν άντρα που την πήρε μαζί του στην Αμερική στην ηλικία των 15 ετών. Ο άντρας της είχε τα τριπλάσια χρόνια της. Η αφήγηση παρακολουθεί την πορεία του γάμου της, την ανατροφή των 10 παιδιών της και τη μεταμόρφωσή της από μια αθώα παιδούλα, που ζούσε μια παραδοσιακή ζωή σε έναν απομακρυσμένο τόπο, σε μια στοργική μητέρα και αποφασιστική γυναίκα στη Νέα Υόρκη του 20ού αιώνα. Η Τουρκία αποσιωπά συνειδητά τις σφαγές σχεδόν 3.000.000 ανθρώπων που ανήκαν στις χριστιανικές μειονότητες των Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων, καθώς και τους μαζικούς εκτοπισμούς εκατομμυρίων άλλων. Το βιβλίο αυτό είναι μια σπάνια προσωπική μαρτυρία των τρομερών συμβάντων εκείνης της γενοκτονίας. Η αφήγηση αποτελεί μια αυθεντική κατάθεση ψυχής, γραμμένη αριστουργηματικά, ενώ η πλοκή εξελίσσεται μέσα από τις προσωπικές αναμνήσεις και τις αγωνίες ενός δράματος.

"Our family was: my mother, my father, my five sisters and four brothers, an uncle, an Armenian aunt - she probably also carried her own story - and their daughter who married and moved away very young. After us, nothing. We lived in New York, on West 112th Street, but then it was very different from what it is today. In the 40s and 50s, the street looked like a set from West Side Story. We lived in a five-room apartment that was built like the cars of a train - each room connected to the next. [...] We grew up among Irish people mainly, although there were other races and nationalities in the surrounding neighbourhoods and in our schools. Our origins, however, were a mystery to us children. We had come from two lost civilizations. Both my parents were from Turkey and the peoples They had lived there for thousands of years, but they were not Turks. No one knew or had even heard of my mother's people - the Pontic Greeks of Asia Minor. As for my father's people, the Assyrians, they were believed to have lived only in ancient times and no longer existed. As a child, I never mentioned my mother's origins, and the few times I attempted to answer questions about my father's origins, I was corrected with great solemnity. "No, honey. You mean you're Syrian. The Assyrians are an ancient people. They don't exist anymore." Even my teachers told me that. [. . .] Thea Halo tells the unforgettable story of her mother, Sano. At the age of just 10, Sano survived the death march that wiped out her family. Seventy years after her exile, Sano and her daughter Thea return to Turkey in an attempt to search for her village and her father's home. In the book, Sano, a Greek Pontian woman born in a small village near the Black Sea, reminisces about her traditional rural life in the Pontic mountains. Pontic 1919. The terrible realization that something was wrong slowly reached Sano's village. Strangers began to wander and spend the night in the fields and forests of the area. They lurked from a distance like predators. Turkish soldiers made raids and led the men to miserable labour camps. Most died from hardship and hunger. Later, in the spring of 1920, the Turkish soldiers returned and ordered the inhabitants to obey the orders of General Kemal Ataturk: "You must leave this place. You will take with you everything you can lift..." In the death marches that followed, the victims died where they fell, with predators lurking. Thus came to an end the three thousand year history of Pontic Hellenism in Turkey. Having lost everything she loved in life, even her name, Sano was given away to a man who took her to America at the age of 15. Her husband was three times her age. The story follows her marriage, the upbringing of her 10 children, and her transformation from an innocent child living a traditional life in a remote place to a loving mother and determined woman in 20th-century New York. Turkey has been deliberately covering up the massacres of nearly 3 million people belonging to the Christian minorities of Greeks, Armenians, and Assyrians, as well as the mass displacements of millions more. This book is a rare personal account of the horrific events of that genocide. The narrative is an authentic testimony of the soul, written masterfully, while the plot evolves through the personal memories and anxieties of a drama.